Селфи- цивилизација: КОГА НИКОЈ НЕ ТЕ ГЛЕДА, ДАЛИ ВООПШТО ПОСТОИШ?
Некогаш за да станеш јавна личност требаше да направиш нешто важно за јавноста.
Да напишеш книга. Да снимиш филм. Да создадеш музика. Да освоиш медал. Да направиш научно откритие. Да водиш емисија. Да изградиш компанија. Или, барем, да имаш нешто паметно да кажеш.
Денес?
Доволно е да имаш телефон со предна камера.
Добредојдовте во златното доба на инфлуенсерот — човекот кој може да нема диплома од областа за која зборува, но има 4K камера, прстенесто светло и неверојатна самодоверба.
И, се разбира, селфи.
СЕЛФИТО – НАЈКРАТКАТА АВТОБИОГРАФИЈА НА ЧОВЕШТВОТО
Селфито одамна престана да биде обична фотографија.
Тоа стана став.
Порака.
Манифест.
Понекогаш и цел животен проект.
„Еве ме мене.“
Во ресторан — јас.
На плажа — јас.
Во теретана — јас.
Во авион — јас.
Пред хотел — јас.
Во автомобил — јас.
На концерт — повторно јас.
Пред Ајфеловата кула — архитектурата е таму само како статист.
Пред зајдисонце — Сонцето е убаво, но очигледно не доволно без нашето лице во прв план.
Некогаш човек патуваше за да види нешто.
Денес патува за да покаже дека бил таму.
Разликата е суштинска.
Некогаш требаше нешто да направиш за луѓето да знаат кој си.
Денес е доволно да се сликаш.
Стоиш пред огледало — инфлуенсер.
Јадеш авокадо — експерт за здрав живот.
Си купил автомобил — успешен претприемач.
Си отпатувал три дена — туристички визионер.
Си раскинал — мотивациски говорник.
Си се скарал со партнерот — автор на подкаст за „токсични односи“.
Ако притоа имаш добро осветлување и 100 илјади следбеници, честитки.
Човештвото официјално те прогласи за авторитет.
Добредојдовте во новата цивилизација.
Цивилизацијата на селфито.
1. СЕЛФИТО КАКО ПОЛИТИЧКА ПРОГРАМА НА ЕГОТО.
Селфито некогаш значеше:
„Еве ме.“
Денес значи:
„Еве ме. Погледнете ме. Потврдете ме. Кажете ми дека сум убав/а. И ако може, оставете срце.“
Човекот повеќе не се гледа себеси во огледало.
Се гледа преку статистиката.
Лајкови.
Прегледи.
Споделувања.
Следбеници.
Коментари.
А најстрашното прашање веќе не е:
„Дали сум задоволен од себе?“
Туку:
„Што мислат другите за мене?“
Алгоритмот полека стана новото огледало.
Само што огледалото порано ја покажуваше реалноста.
Алгоритмот ти покажува што ќе ти донесе повеќе внимание.
И тука започнува циркусот.
2. ДОБРЕДОЈДОВТЕ ВО ЕКОНОМИЈАТА НА „ПОГЛЕДНИ МЕ“
Денес постои цела индустрија изградена врз една човечка потреба:
да бидеме видени.
Не нужно разбрани.
Не нужно почитувани.
Само видени.
Затоа луѓето го снимаат кафето.
Го снимаат ручекот.
Го снимаат тренингот.
Го снимаат патувањето.
Го снимаат плачот.
Го снимаат раскинувањето.
Го снимаат помирувањето.
Го снимаат бебето.
Го снимаат кучето.
Го снимаат роденденот.
А понекогаш и самото снимање станува поважно од настанот.
Замислете човек на концерт кој наместо да го гледа пејачот гледа во екранот на телефонот за да провери дали добро го снимил пејачот.
**Отишол да доживее момент.
Се вратил дома со 4K доказ дека бил таму.**
3. ИНФЛУЕНСЕРОТ: ЧОВЕКОТ КОЈ НЕМА ОДГОВОРНОСТ, НО ИМА СОВЕТ
Најголемата револуција не е што денес секој може да зборува.
Тоа е што денес секој може да биде слушан.
И тука технологијата направи нешто прекрасно и нешто опасно во исто време.
Некогаш авторитетот се градел со години.
Денес може да се добие со еден вирален клип.
Вчера си бил никој.
Денес имаш 700.000 следбеници.
Утре зборуваш за:
- психологија,
- исхрана,
- инвестиции,
- родителство,
- врски,
- политика,
- бизнис,
- здравје,
- образование,
- духовност,
…иако единствената диплома што сигурно ја поседуваш е од Универзитетот за самодоверба.
А факултетот?
Предна камера.
4. „БИДИ СВОЈ“ – НО ПРВО СТАВИ ФИЛТЕР
Можеби најголемата иронија на инфлуенсерската култура е нејзината опсесија со автентичност.
„Биди свој!“
Само малку корекција на кожа.
„Покажи ја вистинската себе!“
Само подобар агол.
„Сакај се таков каков што си!“
Само со 14 секунди обработка.
„Не се споредувај со другите!“
…објавено на фотографија направена после 37 обиди.
Автентичноста денес има филтер.
Спонтаноста има сценарио.
Случајниот момент има три фотографии за избор.
А „неочекуваното“ видео најчесто започнува со:
„Ова не планирав да го објавам, но…“
Секако.
Ниту еднаш не планираше.
Само случајно имаше камера, светло, микрофон и совршено наместена коса.
5. СЕКОЈ ДЕН Е КАСТИНГ ЗА ТУЃО ОДОБРУВАЊЕ
Селфи-културата не создаде само нов начин на фотографирање.
Создаде нов начин на самоперцепција.
Човекот почнува да се прашува:
„Како изгледам?“
„Како ќе изгледам на фотографија?“
„Што ќе кажат?“
„Колку лајкови ќе добијам?“
И полека животот станува една бескрајна аудиција.
Не живееме само.
Се претставуваме.
Се претставуваме како среќни.
Како успешни.
Како заљубени.
Како слободни.
Како духовни.
Како богати.
Како скромни.
Како „своите“.
Како различни.
Само што сите изгледаме различно на речиси ист начин.
6. И НАЈВАЖНИОТ МОМЕНТ Е КОГА НИКОЈ НЕ СНИМА
Еве едно непријатно прашање.
Кој си ти кога телефонот е исклучен?
Кога никој не гледа?
Кога нема лајкови?
Кога нема коментари?
Кога не можеш да го објавиш моментот?
Кога нема публика?
Тука завршува инфлуенсерот.
И започнува човекот.
Можеби токму затоа тишината станува толку непријатна.
Во тишината нема алгоритам да ти каже колку вредиш.
Нема бројка.
Нема срце.
Нема „wow“.
Само ти.
И сопствените мисли.
За модерниот човек тоа понекогаш е многу посурово од најлошиот коментар на интернет.
7. ДЕНЕС НЕ Е ВАЖНО ДА ИМАШ ЖИВОТ. ВАЖНО Е ДА ИМАШ СОДРЖИНА.
Ова е можеби најголемата промена.
Порано фотографиравме спомени.
Денес произведуваме материјал.
Порано патувањето беше искуство.
Денес е продукција.
Порано ресторанот беше место за јадење.
Денес е студио.
Порано плажата беше за одмор.
Денес е природен сет.
Порано зајдисонцето се гледаше.
Денес се снима.
И ако фотографијата не добие доволно реакции?
Можеби зајдисонцето едноставно не било доволно добро.
8. ИНФЛУЕНСЕРОТ НЕ Е ПРОБЛЕМОТ. ПРОБЛЕМОТ Е КОГА ПУБЛИКАТА ЌЕ ЗАБОРАВИ ДА МИСЛИ.
Да бидеме фер.
Постојат инфлуенсери кои создаваат квалитетна содржина.
Постојат луѓе кои преку интернет образуваат, информираат, забавуваат, промовираат добри идеи и создаваат реална вредност.
Проблемот не е во постоењето на инфлуенсерите.
Проблемот е кога популарноста се помеша со компетентноста.
Кога бројот на следбеници станува замена за аргумент.
Кога самодовербата станува замена за знаење.
Кога виралноста станува замена за квалитет.
И кога милион луѓе гледаат нешто, па автоматски претпоставуваме дека тоа нешто мора да биде точно.
Не мора.
Милион луѓе можат да гледаат и глупост.
Алгоритмот не дипломирал.
9. СЕЛФИТО КАКО НОВА ФОРМА НА ЕГЗИСТЕНЦИЈАЛНО ПРАШАЊЕ
„Јас сум затоа што мислам.“
Декарт можеби би кажал така.
Денес?
„Јас сум затоа што сум објавен.“
Ако никој не го видел моментот — дали моментот бил доволно важен?
Ако никој не го лајкнал мислењето — дали мислењето вреди?
Ако никој не ја коментирал фотографијата — дали фотографијата е добра?
Ако никој не знае каде си бил — дали навистина си бил таму?
Добредојдовте во новата егзистенцијална филозофија.
„Лајкнувам, значи постојам.“
10. А МОЖЕБИ НАЈГОЛЕМАТА ПОБЕДА Е ДА НЕ СЕ СЛИКАШ
Можеби револуцијата на иднината нема да биде нова социјална мрежа.
Можеби ќе биде човек кој ќе седне во ресторан и ќе јаде без да го фотографира ручекот.
Човек кој ќе оди на концерт и ќе гледа во сцената, а не во телефонот.
Човек кој ќе отпатува некаде и нема да чувствува обврска да докаже дека бил таму.
Човек кој ќе биде среќен без да ја објави среќата.
Човек кој ќе има убав ден кој никој друг нема да го види.
И можеби токму тој невиден момент ќе биде најавтентичниот момент од целиот ден.
Затоа што постои една работа што алгоритмот никогаш нема целосно да ја разбере:
Не секој убав момент мора да стане содржина.
Некои моменти се само наши.
И можеби тоа е последната форма на приватност што ни остана.
ПОСЛЕДЕН СЕЛФИ
Следниот пат кога ќе го земете телефонот за да се фотографирате, направете го тоа.
Насмевнете се.
Наместете го аголот.
Проверете го светлото.
Направете уште една.
Па уште една.
Па уште една, затоа што првата „не е тоа“.
И потоа, за промена…
не ја објавувајте.
Само погледнете ја.
И продолжете да живеете.
Без публика.
Без алгоритам.
Без срце.
Без коментар.
Само вие.
И животот кој, неверојатно, сè уште се случува и кога камерата е исклучена.
За авторот на оваа објава
